Meşhur Web 2.0 kelimesi icabı, son yıllarda tüm interneti sosyal ağ, ortak özellik ve arkadaşlık siteleri sarmış durumda. İnternet sakinleri olarak, çocukluk günlerimize dönme, iş arkadaşlarımızı internetten tekrar keşfetme gibi konularda hayatımızın önemli bir kısmını geçirir olduk. Öte yandan ise, bilgiye ulaşma çabamız da son hızıyla sürüyor. Sosyal ağ sitesine örnek Facebook olacaksa, bilgi ağına en önemli örnek de çoğunuzun bileceği gibi  Wikipedia olacaktır. Arkadaşlara ulaşmak bir nevi basit bir mantık da olsa da (ki arkadaşlarınız sosyal ağlarda eğer üye olurlarsa varlar) hangi bilginin internette var olacağı ve nasıl yer alacağı hala çok tartışılıyor.

Sınırsız bilgi hazinesi olarak da adlandırabileceğimiz internet ne yazıkki bazen işe yarayan, kullanışlı bilgi sunma konusunda çok başarılı değil. Buna en yakın örnek olarak Wikipedia’yı gösterebiliriz. Bilmeyenler için Wikipedia, internet kullanıcıları tarafından içeriği oluşturulan bir ansiklopedi. Hayat ansiklopedisi ve britannica gibi ansiklopedilerle büyüyen nesiller olarak, o yıllarda bilgiye ulaşmak kolay fakat sınırlıydı. Ne de olsa, arayıp da bulabileceğiniz bilginin sınırı hayat ansiklopedisi tarafından çiziliyordu. Her yıl onlarca gazete kuponunu biriktirip, kuyruklarda ansiklopedi beklememizin bir sebebinin de, aradığımız ama elimizdekilerle bulamadığımız bilgiye ulaşmak olduğuna inanmışımdır hep. Şimdi ise, bilginin oluşumuna direk olarak katılıyoruz. Birkaç yıl öncesine kadar hiç olmayan bir sorun var şimdi; her kullanıcının internete girdiği bilgi, gerçekten işe yarar bilgi midir? Daha doğrusu gerçekten bilgi midir? Bilgi kime göre yararlıdır? Bilginin işe yararlılığını test eden bir otorite olmadığını hepimiz biliyoruz. Fakat, insanlar tarafından oluşturulan kullanışsız bilgi(msi) yığınının da, gerçek bilgiye ulaşmada vakit kaybettireceğini de tahmin edebiliyoruz.

İşte tam bu konuya kafa yorulurken, ünlü Wikipedia (Türkçe versiyonu da burada) da garip bir olay oldu geçen aylarda. Wikipedia’nın kurucusu Jimmy Wales her internet kullanıcısının yapabileceği gibi Wikipedia’ya, Güney Afrika’da bulunan Mzoli’s adında bir restoran hakkında orta detaylı bir bilgi girdi. Bu arada belirteyim ki, Wikipedia herne kadar açık bir platform da olsa, girilen bilgiler operatörler tarafından bir takın kriterlere göre denetleniyor ve uygun bulunmazsa siliniyor yada değiştiriliyor. Wales yazısında bu restorandan bahsediyor, yerini ve onla ilgili küçük detayları belirtiyordu. Wales yazısını bitirdikten bir süre sonra ise, Mzoli’s hakkındaki bu yazı Wikipedia operatörlerinden biri tarafından “gereksiz ve önemsiz bilgi girişi” sebebiyle tamamen silindi. Olay tahmin edebileceğiniz gibi hafif sansasyonel. Wikipedia’nın kurucusunun girdiği bir yazı, sistemden işe yaramaz olduğu için siliniyor. Tam bu nokta, tartışmaların patlak verdiği yer. Hangi bilgi işe yarar, hangisi yaramaz, bunun bir derecesi var mı? Ve de bunu kontrol edecek kişilere olan güven neye bağlı?

Söz konusu yazının sebebi olan Mzoli’s restoranı belki birkaç kişi için çok önemli bir bilgi olabilir, ama gerisi için böyle bir durum olmayacağı çok açık. Peki, birkaç kişi için bile önemli olması, sistemde yer alması için yeterli derecede bir önemsellik içermiyor mu? Sonuç ne oldu diye merak ederseniz; Mzoli’s hakkındaki detaylı bilgi yerine sadece basit bir açıklama Wikipedia’da bırakıldı. Yani tamamen silinmedi, fakat kurucunun girdiği yazının tamamı da sistemde bırakılmadı. (Buradan ulaşabilirsiniz).

Durumun hafif garip yan etkileri, bu konuyu çok düşünürseniz sizde de görülebilir. Önümüzdeki yıllarda bilgiye ulaşmanın daha zor olacağını düşünüyorum ama bilgiyi kimin denetleyeceğinden, hatta böyle bir sistemin var olup olmamasından emin değilim. Sizin bir fikriniz var mı?

Bilgiselhayat'a hosgeldin, umarim yazilari severek okur ve onlardan faydalanabilirsiniz. Icerigi RSS olarak almak isterseniz lütfen buraya tiklayin. Ziyaretiniz için tesekkürler!