Vmware üzerinde windows ve ms sql 2000 clustering için geçenlerde küçük bir çalışma yapmıştım. Çalışma notlarımı derleyerek size yardımcı olacağını umduğum bir rehber hazırlamak istedim. Bu yazıda 2 windows 2003 sunucu üzerinde windows clustering sistemini konfigüre etme ve bunun üzerinde SQL 2000 cluster çalıştırmayı anlattım. En son sql kurulumuyla bitecek çalışmam 3 aşamadan oluşmuştu. Bu rehber de çalışmalarımı yansıtacak şekilde 3 kısımdan oluşuyor. Bu yazının devamında başlayan ilk kısımda vmware üzerinde windows clustering öncesi yapılması gereken işlemler, ortak disk oluşturma ve bunu sunuculara tanıtma bölümleri yer alıyor. İkinci kısımda, ilk kısımda oluşturulan sistem üzerine windows cluster yapısının yerleştirilmesi konusu var. Üçüncü ve son bölümde ise ms sql 2000′in cluster olarak kurulması yer alıyor. Okuması daha rahat olsun diye bu 3 kısmı ayrı yazılarda anlatacağım. Site üzerindeki aşamalarda, daha önce kaydettiğim ekran görüntüleri yer almıyor (yine de tüm bölümlerin bulunacağı rehber dosyasıyla bu yazının farkı için ekran görüntülerinin bulunduğu alanlarda içi boş kutucuklar göreceksiniz). Ekran görüntülerinin ve tüm rehberin yer aldığı bir pdf dosyasını ise son bölümün bulunduğu yazımda bulabilirsiniz. Rehber, belli bir seviyede vmware, windows ve sql bilgisinin üzerine yazıldı. Yani herşeyi ne yazıkki sıfırdan anlatmıyorum. Yine de, vmware üzerinde derli bir bilginin olması umarım yararlı olacaktır.

1. Vmware Üzerinde MS SQL 2000 Clustering

1.1. Gereksinimler

1. Vmware üzerinde MS SQL 2000 Cluster yapısı kurmak için en az 3 adet windows sunucu gerekiyor. Bunlardan birincisi domain controller, diğerleri ise windows ve sql cluster yapılacak sunucular olacak.
   1. Domain Controller + DNS sunucusu (kurulmuş olmalı)
   2. SQL 2000 Kurulacak master (birinci cluster) sunucu (network/domain ayarları hariç kurulmuş olmalı)
   3. SQL 2000 Kurulacak ikinci sunucu (birinci sunucudan kopyalanacaktır, bu yüzden önceden yaratılmasına gerek yok)
2. Cluster sisteminde ortak kullanılacak disk için yeterli yer açılmış olmalıdır.
3. Kullanılacak olan vmware versiyonu workstation 5 tir. Daha önceki versiyonlarda, bu dökümanda olmayan daha farklı vmware konfigürasyonu gerekebilir.

1.2. Vmware Sunucu İşlemleri

SQL için Vmware sistemlerini kurmadan önce domain controller+dns için hazır bir vmware sunucunun kurulduğunu varsayıyorum.

1.2.1. SQL Sunucu-1 Ayarları

Cluster olacak vmware sunucuları windows 2003 server Enterprise Edition olmalıdır. Enterprise edition da clustering hazır olarak gelmektedir. Bu yüzden kullanılacak vmware imaj (sunucu)larının enterprise versiyonu olmasına dikkat edilmelidir. Ayrıca, sunucunun yerel disklerinin hazır olması gerekmektedir. Yerel olarak kullanılacak disklerin SCSI yada IDE/SATA olması önemli değildir. Ortak kullanılacak disk ise ileriki adımlarda açıklanacaktır.

Elimizde vmware üzerinde çalışan bir adet windows server 2003 enterprise edition sunucumuz ve yerel disklerimiz olduktan sonra sunucuyu kapatın. Şu an için ikinci SQL sunucusunun birincisi gibi oluşturulmasına gerek yok. Daha öncede belirttiğim gibi bu sunucu kopyalanarak yaratılacak.

1.2.1.1. Network Ayarları

1. Vmware üzerinde Edit Virtual Machine Settings>Hardware>Add penceresiyle donanım ekleme sekmesini açın. Buradan cluster için gerekli ikinci network kartını ekleyin. Donanım penceresinde eklemeniz gereken: Ethernet Adapter kartıdır. Bir sonraki pencerede kartın çalışacağı network tipini Host Only olarak değiştirin.

2. Sunucunun üzerinde hazır takılı olan ilk network kartının da host only seçeneğiyle çalıştığından emin olun.
3. Sunucuyu açın
4. Network kartlarını konfigüre etmek için Network Connections ayar penceresini açın. 2 network kartından biri sunucunun diğer sunucularla haberleşmesi için kullanılacak, bu yüzden bu karta bu iş için uygun “public” ya da başka bir isim verin. Diğer kartı ise cluster sunucuları arasındaki haberleşme için kullanacağız. Yani sunucular birbirlerinin ayakta olup olmadıklarını ilk önce bu kart üzerinden test ediyor olacaklar. Bu karta da “heartbeat” ismini verin.

Public kartının IP adresini ayarlayın. Bu IP adresiyle sunucunun DC (Domain controller) sunucusunu pinglediğinden emin olun. Public ethernet için verdiğiniz IP nin DC ile aynı subnette olmasına dikkat edin. Kesinlikle DHCP kullanmayın, windows clustering DHCP desteklememektedir.

Heartbeat kartının özelliklerini açın. Heartbeat kartı cluster sunucuları arasındaki haberleşme için kullanılacağı için herhangi bir IP adresi ve subnet mask verin (10.0.0.0 networkü ve 255.0.0.0 subnet maski gibi). Gateway ve DNS kısımlarını boş bırakın. Advanced ayarlar menüsünü açarak herhangi bir DNS kaydının bulunmadığını kontrol edin. WINS sekmesinde Netbios’u “disable” hale getirin. Son olarak bu ethernet bağlantısının File and Printer Sharing özelliğini de kaldırın.

Not: Public ve Heartbeat erhernet bağlantılarının aynı subnette IP almaları zorunlu değildir.

1.2.2. SQL Sunucu-2 nin oluşturulması ve sunucuları domaine ekleme

1. Birinci sunucuda network ayarlarını yaptıktan sonra sunucuyu kapatın. İkinci sunucuyu birinci sunucuyu Vmware üzerinde Clone özelliğiyle oluşturun. Clone özellikleri sırasında Full Clone seçilmesi gerekiyor. Clone işlemi sonucu oluşan ikinci sunucu, ilk sunucuyla aynı konfigürasyonu faat farklı windows Idsini alacaktır.
2. Birinci sunucu kapalı halde dururken ikinci sunucu için yukarıdaki ethernet kartı ekleme ve network ayarlarının aynısını bu sunucuda da yapın. Tabiki IP adreslerini ilk sunucudan farklı tutmayı unutmayın.
3. Network ayarlarını yaptıktan sonra, ikinci sunucunun ismini cluster sisteminize uygun olarak değiştirip, sunucuyu domaininize ekleyin. Bu işlem sırasında DC sunucusunun çalışır olması gerekiyor.
4. Birinci sunucuyu da açın ve ismini değiştirerek, bu sunucuyu da domaine ekleyin.
5. Birinci ve ikinci sunucuları heartbeat IP adreslerini kullanarak pingleyin ve birbirlerini gördüklerinden emin olun.
6. İki sunucunun da network ayarları ve domaine eklenme işlemleri bittikten sonra sunucuları kapatın.

1.2.3. Ortak Disk Oluşturma

Windows clustering de amaç uygulamaların ortak bir diski kullanmasıdır. Clustering çeşidine bağlı olarak farklı sunuculardaki aynı uygulamalar, aynı diski kullanırlar. Bu dökümanda da anlatılan aktif/pasif cluster yapısında; bir sunucudaki bir uygulama diske erişirken diğer sunucu diske erişemez. İkinci sunucunun ve uygulamanın diske erişmesi için ya ilk sunucunun “fail” / çökme durumuna düşmesi yada cluster yönetim konsolundan elle erişimin değiştirilmesi gerekmektedir. Her iki sunucununda aynı anda ortak diske erişmesi, diskin indeks yapısında bozulmalara sebep verir. Vmware üzerinde ortak disk oluşturmak, fiziksel ortamda ortak disk oluşturmaktan farklı ve vmware dosyalarında konfigürasyon gerektirmektedir. Bu bölümde vmware sunucularının kullanacağı ortak diskin nasıl oluşturulacağı anlatılmaktadır. Bu aşamaya kadar elimizde network ve domain ayarları tamamlanmış iki tane cluster çalışacak sunucu ve bir tane de domain controller sunucusu var. DC hariç bütün sunucuların kapalı olduğundan tekrar emin olun.

Cluster sistemlerinde uygulamaların erişeceği ana disk ve cluster sisteminin özel dosyalarının tutulacağı “Quorum” disk oluşturulur. Ortak diskin büyüklüğü uygulamanızın tipine göre size bağlı olarak değişir. Windows cluster sisteminde “Quorum” disk büyüklüğü ise en az 100 MB olmalıdır.

1.2.3.1. Disklerin yaratılması

1. Birinci sunucunuz kapalı durumdayken, ortak disk için donanım ekleme penceresini açın ve disk eklemeyi seçin.
2. Create a new virtual disk seçeneğini seçin ve tipini SCSI olarak işaretleyin.
3. Ortak disk büyüklüğünü belirleyin.

Allocate all disk space now seçeneğini seçili duruma getirin.

4. Disk dosyasının oluşturulacağı bölümü değiştirin. Ortak disk ve Quorum disk için ayrı bir klasör yaratın. Ortak disk ismini “SharedDisk” gibi bir isimle bu klasöre kaydedin.

Advanced ayarlardan “Independent” ve “Persistent” seçeneğini seçin.

5. Ortak diski oluşturduktan sonra yukarıdaki adımların aynısıyla Quorum diskini oluşturun. Quorum diskini, diskler için oluşturduğunuz klasörde ve birkaç yüz MB büyüklüğünde olacak şekilde oluşturun.
6. İki diski de oluşturduktan sonra kesinlikle sunucuyu açmayın. Sunucuyu açıp diskleri formatlamadan önce vmware dosyalarında konfigürasyon yapmak gerekmektedir.

1.2.3.2. Vmware dosyalarında Ortak diskler için konfigürasyon

1. Sunuculara kapalı haldeyken, ilk sunucunun .vmx uzantılı konfigürasyon dosyasını notepad ile açın
2. Dosyada:

scsi0:0.present = “TRUE”

scsi0:0.fileName =”C:\Cluster\disks\SharedDisk.vmdk”

scsi0:0.mode = “independent-persistent”

scsi0:1.present = “TRUE”

scsi0:1.fileName = “C:\Cluster\disks\quorum.vmdk”

scsi0:1.mode = “independent-persistent”

satırlarını bulun. Bu satırlar, disk eklerken seçtiğiniz özellikleri anlatmaktadır. Scsi0:0 birinci, Scsi0:1 ikinci diski göstermektedir. Eğer üçüncü bir disk daha ekleseydiniz Scsi0:3 olarak gözükecekti. Buradaki 0:0 yada 0:1 rakamları slot ve disk numaraları anlamına gelmektedir. Bu yüzden sizin dosyanızda aynı olmaması durumunda endişelenmeyin. Sadece bundan sonraki ayarlarda da aynı şekilde gösterilmesi gerekiyor.

Aşağıdaki satırlar ise büyük ihtimalle sizin dosyanızda eksik olan ve eklenmesi gereken dosyalar, bunları dosyaya ekleyin:

scsi0:0.virtualDev = “lsilogic”

scsi0:1.virtualDev = “lsilogic”

scsi0.sharedBus = “virtual”

scsi0.redo = “”

scsi0.deviceType = “disk”

scsi0:0.redo = “”

scsi0:1.redo = “”

# Shared Disk Config Info:

diskLib.dataCacheMaxSize = ” 0″

diskLib.dataCacheMaxReadAheadSize = ” 0″

diskLib.dataCacheMinReadAheadSize = “0″

diskLib.dataCachePageSize = “4096″

diskLib.maxUnsyncedWrites = “0″

disk.locking = “FALSE”

3. Aynı değişiklikleri ikinci sunucunuzun .vmx uzantılı dosyasında da yapın. Farklı olarak, ikinci sunucu dosyasında ilk açtığınızda disk adları ve yerleri yer almayacaktır. Bunun sebebi diskleri sadece birinci sunucu üzerinde eklemiş olmamızdır. İkinci sunucu da birinciden farklı olarak, diskler konfigürasyon dosyası üzerinden eklenecektir. Bu yüzden yukarıdaki bütün satırları ikinci sunucunun dosyasına kopyalayın ve kaydedin.

1.2.3.3. Disklerin Formatlanması

1. Sadece birinci sunucuyu açın.
2. Diskleri dinamik olmamak şartıyla formatlayın ve uygun harf verin.
3. Formatlama işleminden sonra disklere herhangi bir dosya kaydederek, event loglarında hata olmadığını kontrol edin.
4. Diskleri formatladığınız birinci sunucuyu kapatın.
5. İkinci sunucuyu başlatın ve formatlama haricinde tüm işlemleri (disklere harf verme ve dosya kopyalama) gerçekleştirin.
6. İkinci sunucuyu da kapatın. Bu adımla birlikte ortak diskleri oluşturmuş olduk. Bu aşamada önemli olan; windows clustering servisini konfigüre etmeden kesinlikle iki sunucuyu da aynı anda açmamak ve diske veri yazmaya çalışmamaktır.

Not: Diskler kurulmuş olmasına rağmen, cluster olarak çalışılabilmesi için Windows cluster konfigürasyonu gerekmektedir. Windows cluster ing için rehberin devamını okuyabilirsiniz.

Diğer Bölümler:

• 1-Vmware üzerinde windows clustering öncesi yapılması gereken işlemler, ortak disk oluşturma ve bunu sunuculara tanıtma: Vmware Üzerinde Windows ve SQL 2000 Clustering - I
• 2- Oluşturulan sistem üzerine windows cluster yapısının yerleştirilmesi : Vmware Üzerinde Windows ve SQL 2000 Clusterint - II
• 3- Ms sql 2000′in cluster olarak kurulması : Vmware Üzerinde Windows ve SQL 2000 Clustering - III

Bilgiselhayat'a hosgeldin, umarim yazilari severek okur ve onlardan faydalanabilirsiniz. Icerigi RSS olarak almak isterseniz lütfen buraya tiklayin. Ziyaretiniz için tesekkürler!