Size çok basit ve bir çoğumuzun aslında ilk anda aklına gelmeyen bir örnek vermek istiyorum. Legal olarak satın almayıp, internetten indirdiğimiz her türlü program, film ve ya müzik, sadece vergisiz, yasadışı kullanım olarak düşünülmemeli. İnternet üzerinden yasal kaynaklar dışında indirilen herşey aslında içeriğini bilemeyeceğimiz (yani orjinaline benzeyen fakat değiştirilmiş olan) bir kopya olabilir. Örnek olarak; pdf dosyası olarak yasadışı bir siteden indirdiğiniz bir kitabın 125 ve 140. sayfaları arasındaki bölümün gerçekten o kitabın yazarı tarafından yazıldığından emin olabilir misiniz? Yasadışı dağıtımı yapan kişiler tarafından üzerinde oynama yapılmış olamaz mı? Hangi birimiz kaçak kopyaladığımız dosyaları orjinalleriyle karşılaştırıyoruz? Bu karşılaştırmayı yapmak, word yada pdf dosyaları için bir nebze kolay olsa da, yazılımların nasıl gerçekleriyle karşılaştırılacağından haberimiz var mı?

Diğer bir örnek; diyelim ki bir siteden antivirüs programını para ödemeden kaçak olarak indirdiniz. Kurduğunuzda, programla birlikte bilgisayarınızın içine bir rootkit (bilgisayarınızdan sizden habersiz olarak dışarıya kapı açan, içeri belli kimselerin girmesini sağlayan) programının da kurulmadığından emin misiniz? Sizin para ödemeden kullanıyorum diye sevinerek internette geçirdiğiniz her saniyede, sahibine sizin tuşladığınız kelimeleri yollamadığından nasıl emin olacaksınız?

Mesele sadece parasız kullanmak değil artık , kişisel güvenlik ve sonucunda bölgesel ve milli güvenliğe kadar uzanıyor. Yasadışı olarak bilgisayarımıza yüklediğimiz programların neredeyse tamamı dünyanın belirli bölgelerinden dağıtılıyor. Ne tesadüftür ki; kredi kartı dolandırıcılığı, internet üzerinden şirketlere ve resmi kurumlara yapılan saldırılar gibi nerdeyse tüm yasadışı siber saldırılar yine aynı bölgelerden kaynaklanıyor. Size de bu gerçek, bir ipucu vermiyor mu? Daha açık olarak söyleyebiliriz ki, yasadışı kaynaklardan bilgisayara indirdiğimiz her türlü program, müzik ve filmin içeriğinde ekstra olarak yüklenmiş ve yasadışı emellere hizmet eden bir yazılım parçacığı bulunması olası. Bu programlar üzerinden sadece kişisel bilgiler çalınmakla kalınmıyor aynı zamanda zombi (içindeki programlar aracılığıyla dışarıdan yönetilen ve yönlendirilebilen bilgisayar) bilgisayar haline getirilip, hem iç hem dış saldırılarda kullanılıyor.

Aslında büyük kısmımızın açlık sınırı altında yaşadığı ülkemizde siber saldırılar ve internet güvenliği gibi konular bize biraz fazla gibi gelse de birilerimizin bu konuları düşünmesi daha sonra da düşündüklerini işe dökmesi gerekiyor. Peki bireysel olarak ne yapabiliriz? En basit olarak, çok bilindik ve pahalı yazılımları yasadışı yollardan ne olduğu bilinmeyen site ve forumlardan indirmek ve kullanmak yerine, bu programların benzerleri açık kodlu yani kullanımı ücretsiz ve açık kod dernekleri tarafından desteklenen yazılımlar kullanabiliriz. Hemen bir örnek; Microsoft office ‘i riskli sitelerden indirmek yerine, eşdeğeri olan openoffice adlı ücretsiz yazılımı kullanmaya ne dersiniz? Yada norton antivirüs yazılımı yerine avast adlı ücretsiz yazılımı kullanmak da bir yol. Neredeyse tüm ücretli yazılımlar için ücretsiz ve açık kod camiası tarafından desteklenen yazılımlar bulmak mümkün. İkinci olarak, toplum olarak yada en azından bilişim sektörüne bulaşmış kişiler olarak çok bilinçli hareket etmemiz gerekiyor. Güvenlik konusunda genel bir anlayış geliştirmemiz, bu konuda okumamız, okuduklarımızı bloglarımızda ve arkadaşlarımıza anlatmamız gerekiyor. Yukarıda bahsettiklerim film senaryosu değiller, çok gerçek ve elle tutulur ve de örnekleri her gün karşımıza çıkan güvenlik dışı davranışlar. Bu konularda tecrübesi olan, tavsiyesi olan okurlar lütfen yorum olarak yazsınlar, şimdiden teşekkürler herkese.

StumbleUpon ise arama sonuçlarını tamamen kullanıcıların trendlerine göre yapılandıran bir sistem. Size iki seçenek sunuyor: birincisi stumbleupon tuşuna yada kategorilere basarak size en popüler sonuçları gösteriyor, ikincisi ve en önemlisi ise; stumbleupon üzerinde bir arama kriteri girdiğinizde, sonuçlar sadece stumbleupon yapısını oluşturan kullanıcıların eklediği (yani kullanıcıların favorileri olan) siteler arasından seçiliyor.

Aradaki farkı örneklersek; Google’ı içi kırmızı, yeşil ve sarı toplarla dolu olan bir torba olarak düşünün. Topların sayıları birbirine eşit olsun. Elinizi torbanın içine daldırdığınızda sadece sarı toplardan birini seçmek istediğinizi farzedin (burada sarı toplar sizin arama kriterinizin sonuçları olacak siteler, yani tam sizin aradığınızı gösterecek siteler oluyor). StumbleUpon da ise basit olarak bir torba yerine kırmızı toplar için ayrı sarı toplar için ayrı torbalar bulunuyor ve siz sarı topları aramak istediğinizde direk olarak sarı torbaya elinizi atıyorsunuz. Tabiki arada başka renkler torbalara karışıyor fakat en azından Google sistemindeki gibi bütün toplar aynı yerde toplanmıyor. Çok basitçede olsa sonuç: stumbleupon da aradığınıza uygun faydalı sonuç bulma ihtimaliniz daha fazla.

Bir süredir, Google arama mantığının, sonuçlar göz önüne alındığında kısıtlı süre içinde faydalı siteleri karşınıza getirme olasılığı konuşuluyor. Stumbleupon sistemi de daha efektif olarak gösteriliyor. Şahsen ben kendi aramalarımda ikiye bölünmiş durumdayım. Spesifik bilgi aramak istediğimde ilk önce Stumbleupon’da arıyorum. Çünkü aradığım konuda başka kullanıcıların favori siteleri olduğunu biliyorum ve direk faydalılığı bir nevi sorgulanmış siteler arasında arama yapıyorum. Genel aramalarımda ise Google’ı kullanmaya devam ediyorum. Google’ın bir kaç yıldır yaptığı bir çok ilerleme hep bu eksikliği kapatabilmek için aslında. Fakat arama sonuçlarının maddi gelir kaynağı olarak kullanılması (ilk listelenen sitelerin kullanıcıların çoğunu kapması) ve tutarlı sonuçlar dengesini kurabildiğini hala zannetmiyorum. Bu sistemler kuramayacak da.

Aranızda StumbleUpon nedir bilmeyen varsa hemen denemelerini öneririm. Belli konularda aramalarınızın hayatınızdan çaldığı zamanı önemli derecede kısaltacak, inanabilirsiniz. Aşağıda stumbleupon teknolojisinin nasıl çalıştığını gösteren bir diyagram var, inceleyin size de daha mantıklı gelmiyor mu?

3 Comments

• 9 Nisan, 2008, murat :

  Evren üstad, biraz güncelleyin siteyi :) sosyal ağ siteleri çok güzel ama benim gibi fazla sosyalleşmemiş ("fazla" mı? çok az, diyelim) bireyler için kurulan sitelerden de söz edin.

• 17 Nisan, 2008, BeyazTavsan :

  Yazı ilgimi çekti, ne zamandır duyordum gidip üye olayım dedim. Genel olarak değil ama özel olarak değerlendirmek istiyorum:

  Öncelikle Türkçe desteği yok, hatta Türkçe karakter desteği de yok. Bu bakımdan tamamen Türkçe açılıp Türkçe harfleri tanıyan Google'ın eline su dökemez. +1 Google

  Google'ın sadece arama motoru değil, adsense, adwords, scholar, images, analytics vb.. olarak düşününce SU biraz basit kalıyor. +1 Google

  Arama motoru optimizasyonu manyakları çoğaldıkça Google'ın işi de zorlaşacak, halbuki insanlar işe yarayan veya yaramayan şeyleri otomatik süzebiliyor. SU'nun arama mantığı +1

  İnternet gezginimde "toolbar" kullanmak hoşuma gitmiyor. SU-1

  SU benzeri bir sürü şey çıktı artık bildiğim kadarıyla (Digg, reddit,del.icio.us felan), hepsine üye olup da ona buna oy vermek, veya hepsinden tavsiyeler almak biraz zor olacak. Ama google, yahoo, msn search falan da olsa yine de biricik.

  Evet, sanırım ben Google'ı seviyorum, sonuçların arasında biraz fazla gezinsem de daha özgür ve sınırsız geliyor. :)

• 22 Nisan, 2008, evren :

  dediklerinin tumune katiliyorum beyaztavsan ve ayni oylari ben de veriyorum. bir +1 daha ekliyim yalniz. firefox toolbarini kurduktan sonra google arama sonuclarinda, sonuc baglantilarinin yaninda yorumlar ve sitenin popularitesi ekleniyor. +2 bile verebilirim. boylece google ve stumbleupon u entegre halde kullanmis oluyoruz aslinda.

Zaman geçtikçe kişisel bilgilerin güvenliği daha da konuşulur hale gelecek emin olun. Bir kaç yıl içerisinde telefonlarımızın hemen hepsi kablosuz internete bağlanabilir hale gelecek, şehirlerdeki tüm sokaklardan sınırsızca internete bağlanabileceğiz, internet üzerinden yerlerimizi tespit edecek (ki şu an google maps üzerinden bunu yapmak mümkün) ve gideceğimiz restoranın yerini bulacağız (bu sırada nereye gideceğimiz bilgisinin kimlere geçeceğini şu an tahmin edemiyorum). Tabiki aldığımız bütün servislerin bir bedeli olacak. Bu bedel de bize kişisel reklam olarak dönecek tabiki. Bir önceki örnekten devam edersek; aynı sokağa bir sonraki girişimizde, etraftaki benzer restoran ve kafelerin reklamları cep telefonumuzun ya da bilgisayarımızın ekranına gelmiş olacak.

Ne kadar kaçmaya çalışırsanız çalışın, sistem bizi takip edecek. Çünkü bir kere kayıt oldunuz. Kaydımızı silmeye çalıştığımızda binbir zorlukla karşılacağız ve sonunda pes edeceğiz. Aslında yanımızdan ayırmadığımız o teknolojisi harikası telefonlar ve bilgisayarlar, bir nevi ensemizin arkasına yerleştirilmiş çipler haline gelecekler. Çip mi dedim. Sanırım bizim çocuklarımız bunları da görecek. Hepsine şimdiden sabır diliyorum.

2 Comments

• 29 Şubat, 2008, Gökhan :

  Ayrıca birçok site (arkadaşlık, e-mail vs...) kişisel bilgilerin bazı amaçlar doğrultusunda toplanacağını ve kullanılacağını, sayfalar dolusu üyelik sözleşmelerinin bir köşesinde "açıkça" belirtiyorlar.Acaba üye olan kaç kişi bu sözleşmeyi okuyor veya bu durumu biliyor.İleride çok ilginç şeyler yaşanacağı kanaatindeyim.Gerek hukuksal sorunlar(kişi hakları yönünden), gerekse etik-ahlaki sorunlar doğacağı kaçınılmaz.İnternet ortamındaki güvenlik-gizlilik konusuna çok şüpheci bir gözle bakıyorum, hatta pek inandırıcı bulmuyorum.

• 5 Mart, 2008, murat :

  Belki konuyla pek ilgisi yok ama, haberiniz var mı: Geocities yasaklandı! Yazıklar olsun! Olanlara inanamıyorum: "ANKARA 9.SULH CEZA MAHKEMESİ, 04/02/2008 tarih ve 2008/140 nolu kararı gereği bu siteye erişim engellenmiştir". Bir sayfadaki riskten dolayı sen nasıl yasaklarsın bütün siteyi! Ne yapmaya çalışıyorlar! Sırada kim var?? Vikipedi? Ekşi sözlük?

  Yakında msn yazışmaları da denetlenir mi? (Bu zaten oluyor) Evren üstad, umarım siz de bu konuyu dile getirirsiniz, çünkü yarın -er ya da geç- size de bize de böyle bir şey gelebilir, gelecektir de... Çünkü, geocities, Yahoo gibi bir hizmet sağlayıcının parçası.

Bu arada bizde böyle bir sosyal site var mı? Yoksa çok büyük bir kitle benzer bir Türkçe site için hazır bulunuyordur eminim.

Gelelim internet bulma kısmına. Sizin için önemli gelir mi bilmiyorum ama bir kere internete girme fikri kafama girdiği için, güzelim şehrin enfes sokaklarında internete bağlanabileceğim bir hot spot noktası aradım sokak sokak. Bir saat kadar gezdikten sonra, interneti bulduğumda ilk bakacağım olan google maps’ten önce nerdeyse bütün sokaklarını gezdiğimi farkettim güzel şehrin. Ne güzelmiş aslında google maps öncesi hayat. Sora sora, baka baka dolaşmak.

İşin özü, internet hayatımıza öyle noktalardan giriyor ki, onu atmak hem imkansız hem de girdiği yerler insanlığın en köklü alışkanlıklarının tutulduğu yerler insan beyninde. Şehir maceram nasıl sonuçlandı diye sorarsanız; hayatımı geçireceğim şehri sonunda buldum, onu sevdim ona aşık oldum, onun da beni sevdiğini hissediyorum. Şehirlere bencil olmamak gerek. Sizin onu benimsemeniz kadar onun da sizi benimsemesi çok önemli. Görüşmek üzere arkadaşlar.

Yazıyı yazmadan önce ne söylemeli diye çok düşündüm. Google Docs‘la Google’ın ve Zoho‘nun internet üzerinden sunduğu ofis araçlarını denedikten sonra gerçekten insanın Microsoft Office Live Workspace hakkında söyleyecek birşey bulması zor. Hatta, o aradaki Live ve Office kelimelerini nasıl biraraya getirmişler, bunu bile açıklayamıyorum. Hayır benim suçum değil arkadaşlar. Microsoft mühendislerinin de suçu değil. Eminim ellerinden gelenin onda birini sergilememişlerdir. Bu canlımsı ofis ortak alanı, Microsoft’un hala internete bakış açısının ne kadar yanlış olduğunu kanıtlıyor.

Geçen yazımda belirttiğim gibi, Microsoft, Google ve Zoho’ya karşı hamlesini internet üzerinden orak çalışma alanı olarak açmıştı. Hala beta aşamasında ve hala sınırlı sayıda kullanıcı kullanabiliyor. Betadan sonra da sınırlı sayıda kullanıcının kullanacağından eminim burası ayrı konu. Birincisi, Microsoft kesinlikle internet üzerinden ulaşabileceğiniz ofis araçları sunmuyor. Sadece dökümanlarınızı ortak alana yükleyip görebiliyorsunuz. İçerik değiştirmek için tekrar bilgisayarınızda Ofis paketi ile açmanız gerekiyor.

Office Live Workspace’in ana amacı bilgisayarınızda kayıtlı olan ofis dökümanlarını bu alana yükleyip daha sonra iş arkadaşlarınızla paylaşmanız olarak düşünülmüş. Tamam hakkını veriyorum; küçük notlar ve sınırlı özellikli takvim oluşturabiliyor ve bilgisayarınıza yükleyebiliyorsunuz. Fakat herhangi bir word yada excel dökümanını oluşturmak ya da üzerinde değişiklikler yapmak mümkün değil. Bunu yapmak için, dökümanı ofis paketinizle açmalı ve sonra geri workspace alanına yüklemelisiniz. Ya da mantıklı düşünüp Google yada Zoho’da dökümanı oluşturup, kaydedip sonra da başka herhangi bir programa gerek duymadan paylaşabilirsiniz. Bunu da mı sevmediniz. O zaman dökümanınızı e-posta ile arkadaşlarınıza gönderin ve öyle paylaşın, emin olun ki Office Live Workspace ile uğraşmaktan daha az zamanınızı alacak.

Bu mantıkla oluşturulmuş bir sistemin beta yada alfa aşamasında olması hiç önem taşımıyor. Google ve Zoho şu anki sundukları özelliklerle, bırakın bu ortak çalışma alanını, Microsoft’un ofis konusundaki tüm anlayışını katlıyor.

Öncelikle, blu-ray teknolojisiyle Sony şimdiki DVD’lerin yaklaşık 10 misli veriyi taşıyan medyasını birkaç yıl önce duyurmuştu. Blu-ray’in tam karşısında ise aynı oranda veriyi taşıyabilen fakat farklı teknoloji kullanan Toshiba’nın HD-DVD formatı yer alıyor. Bu iki teknolojiye kayıtsız kalmak mümkün değil çünkü birkaç yıl içinde şu anki kullandığımız DVD çalar ve DVD’lerimizi tarihe gömecekler. Peki hangisi standart olacak? Yıllar önceki video kasetlerindeki durumu hatırlarsanız; Sony, JVC’nin VHS’si karşısındaki ürünü olan Betamax’la piyasayı kaybetmişti. Bu uzun süre alan ve ağır yenilgi, Sony’ye blu-ray ile ne kadar dikkatli olması gerektiğini sürekli hatırlatıyor olması gerek. Geçen günlerde Warner Bros’un yeni nesil DVD formatı olarak blu-ray’i kullanacağını ilan etmesiyle, Sony sanırım son yıllardaki en rahat nefesini aldı. Dünyadaki en büyük video yapımcısı olan Warner Bros’un blue-ray’i seçimi karşısında, Toshiba tarafından “durumu izliyoruz” yorumu geldi. Video ve müzik piyasası hala internet üzerinden satışı tartışıyor olsa da, tüketicilerin somut bir ürün görme isteği, video ve müziği barındıran medya üzerindeki popülariteyi yüksek seviyede tutuyor.

İkinci konuya gelirsek; Microsoft, Google’ın internet üzerinden sunduğu ofis araçlarına, şu anki piyasa lideri olan Microsoft Office’e güvenerek tatmin edici olmayan bir servisi başlatmak üzere. Bir süredir test kullanıcılarıyla testleri sürdürülen Microsoft Office Live, bırakın Google Documents (Google’ın internet üzerinden kullanılabilen ofis araçlarını içeriyor) ‘e yaklaşmayı, dikkatli düşünülünce, internet üzerinden çalışma anlamını içeren Live kelimesinin hakkını bile tam olarak veremiyor. Neden mi? Sıkı durun. İnternet üzerinden Microsoft Ofis araçlarını kullanmak isterseniz, dökümanlarla oynayacağınız bilgisayarda Microsoft Ofis kurulu olmalı (Buradaki bağlantıdan beta testleri için kayıt olabilirsiniz). Değilse, sadece çok kısıtlı döküman izleme yeteneklerinden başka yapabileceğiniz hiçbir şey yok! Bir de dökümanlarınızı paylaşabiliyorsunuz, hakkını yemeyelim. Gerçi hala piyasadaki liderliği ve kullanıcıların ofis kavramını bilgisayarlarındaki kurulu yazılım olarak düşünmeleri, Microsoft’u zorlayacak adımlar attırmıyor. Ayrıca, Amerikalı internet kullanıcılarının katıldığı ankette online ofis araçlarının varlığından haberdar (kullanan değil) kesmin sadece %20 de kalması, kullanıcıların hala kendi bilgisayarlarındaki yazılımları bırakmak istemediklerini ortaya koyuyor.

Son olarak ise, teknolojiyle çok alakalı olmasa da, en azından blog yazarlarının ve eminim okuyucuların boş zamanlarını onları izleyerek keyifle geçirdikleri hollywood dizileri senaristlerinin grevi gerçekten can cıkmaya başladı. Bir çok dizinin sezon ortasında alışılagelmedik aralar vermesinin sebebi olan, senaristlerle yapımcıların anlaşmazlığı sonucu ortaya çıkan senarist grevi hala sürüyor. Kendi adıma “How I met your mother” seanslarımı geri istiyorum.

Sınırsız bilgi hazinesi olarak da adlandırabileceğimiz internet ne yazıkki bazen işe yarayan, kullanışlı bilgi sunma konusunda çok başarılı değil. Buna en yakın örnek olarak Wikipedia’yı gösterebiliriz. Bilmeyenler için Wikipedia, internet kullanıcıları tarafından içeriği oluşturulan bir ansiklopedi. Hayat ansiklopedisi ve britannica gibi ansiklopedilerle büyüyen nesiller olarak, o yıllarda bilgiye ulaşmak kolay fakat sınırlıydı. Ne de olsa, arayıp da bulabileceğiniz bilginin sınırı hayat ansiklopedisi tarafından çiziliyordu. Her yıl onlarca gazete kuponunu biriktirip, kuyruklarda ansiklopedi beklememizin bir sebebinin de, aradığımız ama elimizdekilerle bulamadığımız bilgiye ulaşmak olduğuna inanmışımdır hep. Şimdi ise, bilginin oluşumuna direk olarak katılıyoruz. Birkaç yıl öncesine kadar hiç olmayan bir sorun var şimdi; her kullanıcının internete girdiği bilgi, gerçekten işe yarar bilgi midir? Daha doğrusu gerçekten bilgi midir? Bilgi kime göre yararlıdır? Bilginin işe yararlılığını test eden bir otorite olmadığını hepimiz biliyoruz. Fakat, insanlar tarafından oluşturulan kullanışsız bilgi(msi) yığınının da, gerçek bilgiye ulaşmada vakit kaybettireceğini de tahmin edebiliyoruz.

İşte tam bu konuya kafa yorulurken, ünlü Wikipedia (Türkçe versiyonu da burada) da garip bir olay oldu geçen aylarda. Wikipedia’nın kurucusu Jimmy Wales her internet kullanıcısının yapabileceği gibi Wikipedia’ya, Güney Afrika’da bulunan Mzoli’s adında bir restoran hakkında orta detaylı bir bilgi girdi. Bu arada belirteyim ki, Wikipedia herne kadar açık bir platform da olsa, girilen bilgiler operatörler tarafından bir takın kriterlere göre denetleniyor ve uygun bulunmazsa siliniyor yada değiştiriliyor. Wales yazısında bu restorandan bahsediyor, yerini ve onla ilgili küçük detayları belirtiyordu. Wales yazısını bitirdikten bir süre sonra ise, Mzoli’s hakkındaki bu yazı Wikipedia operatörlerinden biri tarafından “gereksiz ve önemsiz bilgi girişi” sebebiyle tamamen silindi. Olay tahmin edebileceğiniz gibi hafif sansasyonel. Wikipedia’nın kurucusunun girdiği bir yazı, sistemden işe yaramaz olduğu için siliniyor. Tam bu nokta, tartışmaların patlak verdiği yer. Hangi bilgi işe yarar, hangisi yaramaz, bunun bir derecesi var mı? Ve de bunu kontrol edecek kişilere olan güven neye bağlı?

Söz konusu yazının sebebi olan Mzoli’s restoranı belki birkaç kişi için çok önemli bir bilgi olabilir, ama gerisi için böyle bir durum olmayacağı çok açık. Peki, birkaç kişi için bile önemli olması, sistemde yer alması için yeterli derecede bir önemsellik içermiyor mu? Sonuç ne oldu diye merak ederseniz; Mzoli’s hakkındaki detaylı bilgi yerine sadece basit bir açıklama Wikipedia’da bırakıldı. Yani tamamen silinmedi, fakat kurucunun girdiği yazının tamamı da sistemde bırakılmadı. (Buradan ulaşabilirsiniz).

Durumun hafif garip yan etkileri, bu konuyu çok düşünürseniz sizde de görülebilir. Önümüzdeki yıllarda bilgiye ulaşmanın daha zor olacağını düşünüyorum ama bilgiyi kimin denetleyeceğinden, hatta böyle bir sistemin var olup olmamasından emin değilim. Sizin bir fikriniz var mı?

Grafiğe baktığımızda, son bir yıl içindeki tüm ziyaretçilerden %70.59 ‘unun Internet Explorer, %23.92 ’si ise Firefox kullanıyor. Bundan 5 yıl öncesine göre umut verici bir sonuç ama bence çıkarılan o kadar yaygaraya rağmen bu oran düşündürücü. Bu orandan anlıyoruz ki; zaten internet teknolojileri ile içli dışlı olan kesim, sebepleri gözardı etmeyerek Firefox’a geçmiş. Fakat, internet konusunda detaylarla ilgilenmeyen bir çok kullanıcı ise, sanırım yaygaraları duymalarına rağmen, ya önemsemediler ya da Firefox’a geçiş sırasında yeteri kadar yardım göremediler. Kabahati tamamen kullanıcılara atmak haksızlık olur; çünkü Firefox’a geçin diye yırtınıp duruyoruz ama nasıl geçilecek, eski alışkanlıklar Firefox üzerinde nerelerde bulunacak ve ya favoriler listesine eklenen siteler nasıl Firefox’a aktarılacak gibi sorulara heryerde kolayca ulaşılabildiğini sanmıyorum.

İkinci grafikte ise, durumun aslında heryerde abartılan kadar iyi olmadığını daha çok gözler önüne seriyor. Bu yüzde 71′lik IE kullanımının ne yazıkki %67 ’si hala IE versiyon 6!. Yani bırakın orta düzeyde internet bilgisi sahibi kullanıcıları eğitmeyi, eski versiyondan bile kurtaramamışız. Ortalıkta, Firefox eklentileriyle festival düzenleyenlerin dikkatlerini yine bilgilendirme konusuna çekmelerinde fayda var.

Ayrıca; gelelim grafiklerin genelleştirilme oranına. Tabiki, Bilgiselhayat’ın kullanım oranları tüm ülkedeki kullanım oranlarını sergilemiyor. Fakat, tahmin edersiniz ki, benim siteme gelenler de içimizden. Yani, her gün 60 kişi bir araya toplanıp haydi yüzde 70′imiz Internet Explorer’la Bilgiselhayat’ı ziyaret edelim demiyor. Bu yüzden dikkat etmeye yeteri kadar değer bilgiler olduklarına inanıyorum.

Sayın ziyaretçilerim, yani arkadaşlarım, Firefox kurmak gerçekten çok basit ve bu basit işlemi saniyeler içinde buradan yapabilirsiniz.

1 Comments

• 23 Ocak, 2008, Gökhan :

  Hackerlarin birinci hedefine baktığımızda : "Microsoft Yazılımları" olduğunu görüyoruz.Bence burada dikkati çeken iki neden var:

  Birincisi, bu yazılımların güvenlik açıkları nedeniyle "açık hedef" konumunda olması, ikincisi Microsoft politikalarının hep monopol bir yazılım dünyası hedefine göre düzenlenmiş olmasıdır.Bu tekelleşme eğilimine bazı sitelerde sıkça rastlıyoruz.İnternet denizinde yer alan birçok site, "sadece" Internet Explorer ile görüntülenmekte hala ısrar ediyor.Microsoft'un bu politikası çok tepki çekiyor.

  Fakat Microsoft'unda hakkını bir konuda yememek lazım : en başta da belirttiğim gibi ne Opera ne Firefox ne de Apple böylesine büyük bir hacker ordusuyla savaşmak zorunda kalmamıştır.

BLOG DİZİN ve BİLGİ SERVİSİ VEREN SİTELER:

• Blograzzi

Technorati’nin Türkiye şubesi diyebiliriz. Çeşitli kategorilerde binlerce blog listeliyor, hergün bir blogu anasayfasında gösteriyor ve forumlarında bloglarla ilgili tartışmalara ev sahipliği yapıyor.

• Günün Blogu

Her gün ayrı bir blogu sayfalarında tanıtıyorlar. Kategoriler altında daha sonra bloglara ve yapılan yorumlara ulaşabiliyorsunuz. Blogunuzu kayıt ettirirseniz, sizin de tanıtılma şansınız oldukça yüksek.

• Blog Kazanı

Türk blogları hakkında haberler ve blog konsepti hakkında gelişmeler üzerine bilgiler veriyor.

• Blog Kardeşliği

Yakın zaman öncesine kadar şu ankinden daha kullanışlı ve estetik bir tasarıma sahip olan blog listeleme sitesi. Son zamanlarda neler oldu bilmiyorum ama blogları listelemesi dışında herhangi bir özelliği yok. Buraya koymamın tek nedeni, yakında değişeceğini ummam.

BLOG TAKİP SİTELERİ:

• Buzla

Buzla, kendi eklediğiniz yada Buzla’nın önerdiği blogları takip etmenize imkan veriyor. Yabancı sitelerden örnek olarak bloglines gösterilebilir. Ayrıca, site kullanıcıların en çok takip ettiği siteleri ve blogları yayınlıyor. Çok başarılı bir başlangıç olmuş. Bloglines’ın tasarım ve kolaylık konularında katettiği yolları geçtikçe daha da iyi olacağına inancım tam.

• Bloglardan

Bloglardan, adı üzerinde diğer blogların son konularına hızlı erişim imkanı tanıyor. Fikir yeni değil ama bizde örneği yoktu. Şu anda kendi bloglarınızı eklemenize izin verilmiyor fakat ileride bunun olacağı yazılmış. Çok kullanışlı ve daha da kullanışlı olacak, eminim.

BLOG YAZISI PUANLAMA, SOSYAL İMLEME SİTELERİ:

• Oyyla

Beğendiğiniz bir blog yazısını Oyyla sistemine ekliyorsunuz ve puanlıyorsunuz. Ne kadar kişi ekler ve puanlarsa, yazının popülaritesi o kadar artıyor. Bir nevi Digg. Faydalı bir servis fakat bu gibi servisler okurlara çok bağlı. Eğer yeteri kadar okur puanlamaya ve yazı bağlantısı eklemeye özen göstermezse, bu ve bunun gibi servisler gelişemeyecektir. Oyyla gibi sitelere yazıların kolayca bağlantı olarak eklenebilmesi için, blog sitesi sahipleri için etrafta bolca eklenti de mevcut belirteyim.

• Linkibol

Oyyla’nın benzeri. Oyyla hakkında tüm söylediklerim Linkibol içinde geçerli.

• Webiket

Bir diğer blog yazı bağlantısı sitesi. Bu 3 site de aslında çok başaralı. Fakat söylediğim gibi, bu gibi servislerin gelişmesi için hem blog sahiplerine hem de okurlara büyük iş düşüyor. Blog sahipleri gerekli linkleri ve araçları okurlara sunmalı, okurlar da üşenmeden beğendikleri yazıları eklemeli.

BLOG YAPMA, OLUŞTURMA SİTELERİ:

• Blogcu

Kendi blogunuzu oluşturup, çeşitli temalar ve tasarımlarla yayınlayabilmenize izin veriyor. Google Blogger gibi diyebiliriz.

• E-Sayfa

Yine kendi tasarımlarınızla blog oluşturmanıza izin veren bir site. Blogcu’yla birlikte gayet başarılılar. Amatör blogcular yada web hosting gibi konularla uğraşacak vakti olmayanlar için faydalı başlangıç yerleri.

İlk paragrafta söylediğim gibi, benim hatırladığım servisler bunlar. Sizin de eklemek istedikleriniz varsa lütfen yorumlarınızla katkıda bulunun.

1 Comments

• 25 Aralık, 2007, hasan aksoy :

  blogcu servisi olarak gaxxi.com ve bloggum.com unutmamak lazım

Kurulum bilgileri, programın kendisi gibi çok eğlenceli:

1- Yazılımı indirin

2- Herhangi bir yere kaydedin

3- Daha sonra unutun! (Ayrıca kurulum sonrası bilgisayarınızı tekrar başlatmanıza gerek yok, hatta onu çöp kutusuna bile koyabilirsiniz).

Nada ne işe yarıyor peki?

- Sadece sizi iyi hissettiriyor.

- Hiç bir işe yaramıyor.

- Bilgisayarınızın işlemcisini ve hafızasını hiç kullanmıyor, çünkü zaten hiçbir şey yapmıyor.

http://www.bernardbelanger.com/computing/NaDa/index.php adresini kesin ziyaret edin:)

1- Akıl almaz reklamcılık girişimi: Beacon

Beacon Facebook’un ve de internet tarihinin en akıl almaz reklamcılık girişimi oldu. Beacon sistemi Facebook ve onunla işbirliği yapan diğer firmalar arasında bilgi alışverişini mümkün kılan bir iletişim sistemi. Facebook’la anlaşan firmalar (internet sitesi olan herhangi bir firma olabilir) sayfalarına uğrayan kişilerin hangi ürünleri satın aldıklarını, nelere baktıklarını, daha doğrusu herşeyi Facebook’a yolluyor. Facebook da bu bilgilere dayanarak sizin Facebook’taki sayfanızda reklam yayınlıyor. Örnekle açıklarsak, diyelimki Sony’den bir kamera aldınız ve daha sonra bir gün Facebook’a giriş yaptınız. Yaptığınız alışverişle ilgili tüm bilgiler Facebook veritabanına kopyalanıyor ve bu kamerayı sevdiğiniz sayfanızda yayınlanabiliyor. Böylece arkadaşlarınız sizin başka sitelerde ne yaptığınızı Facebook üzerinden izlemiş oluyor. Ne güzel değil mi? Bu sistemle Facebook üzerinden kontrol edemeyeceğiniz derecede kişisel bilgiler (çünkü bu bilgileri başka bir sitede verdiniz!) yayınlanmış oluyor yada yayınlanacağı günü bekliyor.

Hala Beacon’un gelmiş geçmiş kişisel haklara en saygısız sistem olduğuna tatmin olmadınız mı? O zaman dinleyin: bu sistemden tamamen çıkmak gibi bir hakkınız da yok!. Facebook üzerinden Beacon sistemini devreden çıkarabiliyorsunuz fakat diğer sitelerden Facebook’a bilgi akışını durdurma gibi bir seçenek yok. Yani, Facebook hala sizinle ilgili ama başka sitelerden gelen bilgileri elinde tutuyor. Bu sistemle ilgili eleştirileri geçen hafta Facebook blogunda yanıtlayan küçük ceo ise herşeyden bahsedip özür diledi ama bilgileri sakladıkları eleştirisine dokunmadı bile.

2- E-posta şifrenizi verin arkadaşlarınız bulalım

Bir dahiyane fikir daha. Facebook eğer e-posta şifrenizi verirseniz size arkadaşlarınızı bulabiliyor. Size bir şey söyliyeyim mi? Bana e-posta şifrenizi verirseniz ben de bulabilirim. Herkesten sır gibi sakladığımız şifremizi verebileceğimizi hangi mantıklı sebebe dayandırabilirsiniz? Önemli bir nokta daha var, Google hesap ayarlanızda bir kaç değişiklikle, 3.parti sitelerin sizin e-mail hesabınızdaki belirli alanların görebilmesine izin verebiliyorsunuz. Yani, Facebook mühendisleri istese, sizi bu konuda bilgilendirebilir ve bu yöntemi kullanabilir. Bu yöntemle Facebook’a şifrenizi vermenize gerek kalmaz ve sadece istediğiniz bilgilerin Facebook’a geçmesini sağlayabilirsiniz. Fakat şimdiki sistemle eğer e-posta şifrenizi verirseniz, Google’ın sizinle ilgili tuttuğu neredeyse tüm e-posta, kişisel site istatistikleri, arama geçmişi Facebook’a da geçmiş oluyor.

3- Facebook’da kontrol hiç bir zaman sizde değil

Her ne kadar bazı kişisel ayarlarınızı Facebook ayarlarınızdan değiştirebilseniz de, ötesine izin verilmiyorsunuz. Örnek olarak fotoğrafları düşünün; birisi sizin isminizi bir fotoğrafa eklediği zaman (tag), Facebook sizden izin almıyor, sadece sizi bilgilendiriyor. Benim kendi ismimin bir fotoğrafta kullanılmasını engellemem için bu haberi duyup sonra gidip kendi ellerimle silmem mi gerekiyor her defasında?

Dahası var. Hani şu küçük “applications” lar var, biliyorsunuzdur. Bir hata yapıp beğendiğiniz programcığı profilinize eklemek istediniz diyelim. Anında bu programı ekleyebilmeniz için 15 kişiyi davet edip sizinle birlikte sürüklemeniz gerekiyor.Hadi siz akıl edip iptal tuşuna bastınız, ya arkadaşlarınız? Her gün istemediğiniz onlarca “application request” almaktan bıkmadınız mı? Cevabınız evet ise ne yazıkki sizi kurtaracak pek mantıklı bir yol yok.

Web 2.0, sosyal platformlar derken sanırım iş kontrolden çıkıyor. Bize de, daha efektif daha canlı internet diye yutturuyorlar. Varsa sizin de farkına vardığınız ve kurtulamadığınız Facebook dertleri yazın arkadaşlar. Bunlardan kurtulma yollarını bilen varsa da çekinmesin lütfen.

5 Comments

• 24 Aralık, 2007, ışıl şen :

  Harika bir konu! Son günlerde en çok tartışılan ve ilerleyen günlerde daha da tartışılması artacak gibi gözüküyor.Şahsım adına girerken bu yönlerini gözardı ettiğim , girdiğim için ayrıca T.C. Kimlik Numaramı verdiğim için pişman olduğum bir site.Ama ne yazıkki insanların diğer insanların ilişkilerine kadar öğrenebildiği, bu aşırı merak duyguları ne yazıkki , bu bilgilerle kişilik haklarının ileride suistimal edilebilme olasılığı karşısında baskın olduğu için bu suistimallerin farkında bile olamayabiliyorlar.Eski arkadaşlık sitelerinin günümüze uyarlanmış yeni sömürü arkadaşlık biçimi.

• 26 Aralık, 2007, ilknur şen :

  Facebook hakkında bir yetişkin olarak hiç olumlu düşünmediğimi ben de belirtmek isterim.7den 70 e herkesin müptela olduğu çok ilkesiz bir program.Çalıştığım ortamda harıl harıl birbirini arayıp yazışmalarla zamanını boşa harcayan nitelikli arkadaşlkarımın bu sistem alışkanlığını anlayamıyorum ve çok sakıncalı yazışmalara da tanık oluyorum.Bana uymuyor.Dilerim insanlar ne yaptıklarının farkındadırlar.Çocukluk fotoğraflarından tutun evliliğk fotoğraflarına kadar koymuşlar inanılmaz bir aymazlık.Bu konuya değindiğiniz için teşekkür ederim.

• 3 Ocak, 2008, serk@n :

  Aslında, herkesin nette sakladığı isim soyisimleri, resimleri, geçmişleri kuzu kuzu facebook'a vermeleridir garip olan bence. Facebook sonuçta ticari bir mevzu ama yarattıkları bu ilüzyon herkesi düşürdü ardı ardına. Haa elbette gelip geçici bir heves.

  Sitenizi Limkte gördüm çok başarılı buldum, rss takibine aldım.

  Yorum mevzusunu da takmayınız :)

• 3 Ocak, 2008, mzffer :

  Bu heves bittiğinde bütün kişisel bilgilerimiz ele geçirilmiş olacak. Geçenlerde kayıt olmuştum bir baktım ki hiç savunamayacağım fikirleri savunuyordum.

• 3 Ocak, 2008, gül :

  komplo teorisi gibi geliyor bana ben korkmuyorum feysbuktan açıkcası

1- İlk önce iyi bir konu bulmalısınız. Bu konu yeteri kadar istatistiksel veriyi barındırmalı. En iyi yada hiç duyulmamış 3 şeyden bahsetmek yeteri kadar ilgi çekici değil, tahmin edersiniz. En az 10 adet örnek bulabileceğiniz bir konu bulun. Tavsiyem; internet siteleri, yazılım yada ayakkabı bağcıkları.

2- Başlıkta ilgiyi sayıya çekin. Birinci aşamada seçtiğiniz yazı konusu “internetten bulaşan virüsler” olsun diyelim. Kendinize bir hedef belirleyin, örnek olarak benim hedefim 19. 19 yeteri kadar ilgi uyandıracak bir rakam. Unutmayın ki, okuyucularınız zaten virüslerle yeteriyle haşır neşir; fakat 19 da ne ki? Okuyucularınızın kafasında “19 virüs mü? 3-5 neyse de 19 da ne ola?” soruları hemen belirecektir.

3- Gelelim en önemli ikinci konuya; 19 tane virüs bulacaksınız. İnternetten bulaşacak ve de hiç duyulmamış olacak. Google ilk kaynak. Bulabildiğiniz bütün az bilinen virüsler için Google da arama yapın. Virüs olması az ihtimal şeyler sizin için bulunmaz nimet unutmayın. Başka türlü nasıl az duyulmuş olacaklar?

4- Büyük ihtimalle 19 duyulmamış virüs ismi bulamayacaksınız. Ama hatırlayın, ilgi uyandırmak için her yol geçerlidir. Tıp sözlüğüne girip virüs ismi aratın. 3-5 tane bile hastalık ismi yazsanız sizin için kardır.

5- 19 tane virüs ismi bulduktan sonra başlık yapısını kurmaya geldi sıra. “19 duyulmamış virüs” başlığı her ne kadar merak uyandırıcı bir sayısal veri içerse de, yeterli değil. Yaratıcılığınızı konuşturun; “ölümcül”, “yerlerde süründürecek” gibi kelimeleri örnek olarak veriyorum.

6- Son olarak tüm çalışmalarınızı bir araya getirin ve başlığınızı oluşturun. Ben biraz düşünüp kendi başlığımı oluşturdum: “19 internetten bulaşan, ölümcül, daha önce hiç duymadığınız ve sizi %97 ihtimalle yerlerde süründürecek virüs!”.

7- Kolaymış gördünüz mü?

Rescuetime

http://rescuetime.com/ sitesinden kayıt olduktan ve küçük bir yazılımı bilgisayarınıza kurduktan sonra, kullanmakta olduğunuz programların ve sitelerin çetelesini tutabiliyorsunuz. Programcık, siz internette dolaşırken ya da uygulamalarınızı çalıştırırken, arka planda hesabınıza istatistik verilerini yolluyor ve yine aynı sitedeki kendinize özel sayfanızdan grafiksel olarak ne kullanmışsınız, hangi programla ne kadar süre geçirmişsiniz görebiliyorsunuz. İki soru akla geliyor hemen tabi. Birincisi ben ne yaptığımı bilmiyor muyum da bu site bana öğretiyor? İkincisi, özel bilgiler reklam veya başka amaçlar için kullanıyor mu? Birincisine cevabım, eminim biliyorsunuz, ikincisine ise umarım yoktur olacak.

Yukarıdaki resime tıklayınca benim bir haftalık özetimi görebilirsiniz. Birinci sırada msn messenger olması sürpriz değil değil mi?

Şimdi firefox çılgınlığının temel sebebi sayılan güvenlik, hız ve eklentileri, yıllar önce Opera sayesinde tanımıştık. Sonraları reklamlardan arındı, cep bilgisayarı, telefon ve oyun konsollarının bir numaralı tarayıcısı oldu. Fakat, masaüstü bilgisayarlarımızda gördüğü az ilgiden daha fazlasını hakediyor bu “cevat kelle” niteliğindeki herşeyi içinde gelen ve hızı seven tarayıcı. Şimdi, yine rakiplerinden önce içine kattığı ve kullanması çok zevkli özellikleriyle dolu bir beta sürümü yayınlandı. Aslında daha beta bile sayılmaz (alpha) fakat tam sürüme geçtiğinde bizi yine nasıl mükemmel bir program beklediğini şimdiden ortaya koyuyor. Gelin “Kestrel” kod adlı Opera 9.5′da eski sürüme göre neler eklenmiş bir bakalım:

Geçmiş ziyaretlerinizde arama

Neden daha önceden düşünülmedi diye soruyorum kendime. Bu özellikle birlikte, geçmişte internette dolaşmış olduğunuz web sitelerinde arama yapabiliyorsunuz. Örnek verirsem; diyelimki Google Maps Fırtınası adlı yazıyı bilgiselhayattan okudunuz ve bundan 3 ay sonra aklınıza bu konuyla ilgili birşeyler geliyor fakat hangi sitede okudunuz hatırlayamıyorsunuz. Geçmişte arama özelliğini kullanarak, yazıdan aklınızda kalan bir kelimeyi aratıyorsunuz ve 3 ay önceki sayfa karşınızda. Okuduğunuz tüm kelimeler arama kapsamınızın içinde ve ararken aynı google desktop ‘da olduğu gibi canlı olarak arama sonuçları listeleniyor.

Favorilerin ve Speed Dial bilgilerinin senkronizasyonu

Bir “daha önce neden düşünülmedi” özelliği daha. Kısaca özetlemek gerekirse; evde, işyerinde farklı opera tarayıcınız varsa, bunlar arasında favorilerinizi, araç çubuğunuzu senkronize edebiliyorsunuz. Böylece nerde opera kullanırsanız kullanın, ayarlarınız aynı kalıyor. Bu özellik için opera sitesinden hesap açmalısınız, belirteyim.

Opera Developer Tool

Developer aracı, daha çok profesyoneller için geliştirilmiş, gezdiğiniz sayfaların teknik özelliklerine göz atabileceğiniz bir araç. Gezdiğiniz sayfada hangi java scriptin çalıştığını, hangi css dosyası kullanıldığını, hatta css dosyasının içeriğinde neler olduğunu gösterebilen bir araç çubuğu.

Geliştirilen var olan özellikler

Daha iyi bir entegre bittorent desteği, daha hızlı menüler, daha iyi sesle komuta etme gibi geliştirmeler de bu versiyonda yer alıyor.

Sevenleri kaçırmayacaktır. Denemeyenler ise Opera keyfini bir sürsün, tavsiye ederim.

Bağlantı adresi şöyle: http://www.opera.com/products/desktop/next/

2 Comments

• 5 Eylül, 2007, murat :

  Evren ben de farkına vardır hemen deneyeceğim. Bu arada web tarayıcılar arasında kendi çapımda bir sınama yaptım. Aslında Apple'nin Safari'si çok umut vaad ediyor, ama bir çok "bug" var. Kimi sayfalar hakikaten belirgin biçimde hızlı açılıyor, ama kimi sayfalar hiç açılmıyor hatta bilgisayar donup kalıyor! Bu arada Flock tarayıcısını denemenizi öneririm. Firefox mimarisi üzerine kurulmuş bir tarayıcı, ama firefox a göre daha iyi buldum. Benzer şekilde K-meleon da var. Flock ve K-meleon'u bilgisayara yükledikten sonra, bulundukları dosyaları alıp bir başka bilgisayarıma aktardım ve başarılı bir şekilde çalıştılar. Yani şimdilerde revaçta olan "portable" biçiminde, kurulum gerektirmeksizin kullanılabilirler. Ama bence şu an için en iyi yazılım "Opera", bence tartışmasız.

• 11 Ocak, 2008, murat :

  Opera'nın yeni deneme sürümünü denedim. Çok memnun kaldım. Yalnız, kimi sayfaların CSS'sinde uyumsuzluklar var. Bu arada firefox 3 deneme sürümünü (hem de kurulumsuzunu) denedim. Alışıldık Firefox, ama ne gariptir bana yavaş geldi. Bu arada Safari'nin son halini de denedim. Önceki deneme sürümlerinde olduğu gibi açılmadı bile!

  Operayı Firefox'a göre çok daha fazla seviyorum ama bilgisayarlarımdan ikisinde Linux yüklü olduğundan mecburen Firefox kullanıyorum. Opera'nın linux sürümleri var ama kullandığım linux dağıtımında Opera ansızın kapanıyor tıpkı internet explorer 6 ve öncesinde kimi zaman karşılaştığımız gibi sorunlar. Bu arada site yöneticisinden ricam, Linux konularında da makaleler görmek isterdim. Çünkü bir çok insanın küçümsediği Linux artık bir çok işyerinin veri tabanında kullanılıyor. Wine eklentisi sayesinde zaten bir çok windows altında çalışan uygulamaya erişebiliyorsunuz. Bugün Ubuntu üzerinde (herhangi bir "sanal bilgisayar" çalıştırmaksızın) benim en sevdiğim oyun olan Star Wars Battlefront oynanabiliyor! Evet kabul ediyorum, Windowsun yeri hepimiz için ayrı ama, linuxlar bence XP ile değilse bile vista ile rahat rahat kıyaslanabilir, çünkü Vista altında bazı oyunların çalışması sorunlu şu anda, belki tamamen vistanın hatası değil ama vistanın donanımlara karşı alerjisi var. Daha yazacak çok şey var bu konuda ama onu da üstadımıza bırakıyorum :)

Bu durumdan hiç de hoşnutsuz değilim, kendi adıma konuşursam. Hem google seven biri hem de sürekli yeni şeyler görmeye bayılan biri olarak beni çok heyecanlanıyorum. Fakat, heryerden biten google altyapısını kullanan servisleri takip etmek oldukça zor olmaya başladı. “Google mashup” olarak adlandırılan bu servisler, google maps için konuşursak; google maps (google harita servisi) bilgilerinin entegre edilerek ve başka muhtemel servislerle birleştirilerek açığa çıkan yazılım yada internet servislerine deniyor. Google servisleri üzerine kod yazan programcılar, usta hayalgüçlerini aklınızın köşesine gelmeyecek hizmetler veren yazılımlarda yada internet sayfalarında kullanıyorlar. Bu işin, şirketler için kullanılan (mesela, bir kargo şirketinin araçlarını takip etmek gibi) kısmı da var ama, bu taraf başka bir yazının konusu. Aslında bu Google Maps API başlı başına bir kitap sayfalarını doldurabilir ya neyse.

Davulun sesi uzaktan hoş geliyor, evet. Altyapısını Google’ın çektiği, birbirinden güzel yada gereksiz servislerin ise artık bir araya toplanıp bir veritabanı oluşturması gerektiği aşikar. Yine de, gelin bu servislerden birkaçına göz atalım. Aşağıdaki servisleri faydalılık yada güzellik açısından sıralamıyorum. Ülkemiz sınırları içinde çalışan farklı servisleri lütfen siz de belirtirseniz, bu listeyi güncellemiş oluruz.

1- http://traffic.poly9.com/

İlk mashup, yahoo’dan aldığı trafik bilgilerini, google haritaları üzerinde gösteren servis. Henüz Amerika ve Avrupa’nın belli şehirlerini destekliyor.

2- http://www.ongmap.com/

Ongmap, google maps üzerinde aratacağınız bir yerle ilgili ek bilgiler sunuyor. Fotoğraflar, tarihi bilgiler, hava durumu gibi bilgiler bunlardan birkaçı. Kaçırılmaması gereken bir servis, belirtelim.

3- Wikimapia

İşte aradığımız servis. Google maps üzerinde bir şehir aratıyorsunuz ve şehrin önemli yerleri kutucuklar içinde gösteriliyor. İçeriğini kullanıcıların oluşturduğu bulunmaz bir servis.

4- Geowalk

Google maps üzerinde ek bilgiler görmek için kullanılabilecek bir site daha. Fotoğraflar, haberler bu bilgilerden birkaçı.

5- http://gmapsflighttracker.com/

Son olarak ise canlı olarak belirli havaalanlarındaki uçuşları gösteren bir servis var. Yine, ülkemiz havalimanları listede yok ama işin ne boyutlara geldiğini görmek iyi olabilir.

Henüz ülkemiz üzerinde tektük kendini bu ağ üzerinde tanıtan kişi var (en azından benim baktığım süre içinde). Google’ın, google maps geliştirme platformunu tanıtmasından sonra, bu altyapı üzerinde geliştirilmiş, gördüğüm en faydalı site oldu. Bakalım yenileri nasıl olacak?

Site adresi şöyle: http://www.who-s-web.com/

Xray servisini (favoriler üzerinden çalışan -bookmarklet) tarayıcınıza yükleyerek, bir web sayfasındaki herhangi bir öğenin css altyapısını öğrenebiliyorsunuz. Bu servisi kullanmak için ilginç bir kurulum aşaması var:

1- http://westciv.com/xray/ adresine gidiyorsunuz

2- “Xray” yazılı kutucuğa sağ tıklayarak, favorilerinize ekliyorsunuz

Kurulum işlemleri bu kadar. Kullanırken ise şöyle bir yol izlemelisiniz:

1- CSS öğelerini görmek istediğiniz internet sayfasını açıyorsunuz

2- Sayfa tamamen yüklendikten sonra, favorilerinize eklemiş olduğunuz Xray’e tıklıyorsunuz.

3- Karşınıza css öğelerini görmek istediğiniz sayfanın üzerinde Xray penceresi çıkıyor. Seçtiğiniz öğenin özelliklerini bu pencere üzerinde görebiliyorsunuz.

Anlatması zor bir servis ama bulunmaz bir nimet olarak tanımlayabilirim. Tam olarak gözünde canlandıramamış olan arkadaşlar, yukarıdaki fotoğrafa tıklayarak, Xray kullanımını görebilirler.

Görüşmek üzere…

Stripgenerator, sitesinde sizin belirleyeceğiniz bir isimle, blog sayfası oluşturmanıza imkan veriyor. Örnek olarak yine aşağıdaki linke tıklayabilirsiniz:
http://karikahayat.stripgenerator.com/

İkinci olarak kesin görmenizi tavsiye ettiğim bir site var ki, saatlerinizi haryacabilirsiniz dikkat edin. İçinde dünyadan en komik reklamları bulunduran veryfunnyads sitesi, tam vaktinizi eğlenceli geçirtmeye kendini adamış bir yer.

İşte böyle, şimdilik bunlarla idare edin arkadaşlar ben yeni yerler buldukça size haber vereceğim:). Görüşmek üzere.

Hele ki, zaten benim para verip izlediğim bir televizyon sisteminde, izlediğim bir bölümü daha sonra tekrar görmek istemem neden ücrete tabi olmalı? Neyse, bu tartışma sürüp gider; siz alluc.org sitesinden tekrarlarınızı yapabilirsiniz.